Số và năm 2089 đọc thế nào: tiếng Anh, Trung, Nhật, Hàn, Pháp… (10 thứ tiếng)
Số và năm 2089 đọc thế nào trong 10 thứ tiếng
hai nghìn không trăm tám mươi chín
Tiếng Việt
Miền Nam hay nói "ngàn" thay "nghìn"; "linh" còn nói "lẻ"; 24 nói "hai mươi tư" hoặc "hai mươi bốn".
Tiếng Anh
Kiểu Mỹ. Kiểu Anh chèn "and" sau hundred.
Tiếng Trung
一 đọc yì trước 百/千, yí trước 万/亿. Số 2 trước 千/万/亿 và 百 đứng đầu nói 两 (liǎng).
Tiếng Nhật
Đếm thường: 4 よん, 7 なな, 9 きゅう. Biến âm: さんびゃく ろっぴゃく はっぴゃく さんぜん はっせん.
Tiếng Hàn
Số Hán Hàn — dùng cho tiền, năm, tháng, ngày, số điện thoại. 10.000 là 만 (không nói 일만). Romaja ghi theo cách đọc liền.
Tiếng Pháp
Viết theo chính tả truyền thống: gạch nối chỉ giữa hàng chục và đơn vị dưới 100, trừ chỗ có "et" (vingt et un). Chính tả chỉnh lý 1990 cho nối gạch mọi thành phần (vingt-et-un, deux-cent-un) — cả hai đều đúng. Bỉ, Thụy Sĩ nói septante (70), nonante (90).
Tiếng Đức
Dưới một triệu viết liền một từ; hàng đơn vị đọc trước hàng chục (einundzwanzig = một-và-hai mươi). Nói thường hay bỏ "ein": hundert, tausend.
Tiếng Nga
Đứng một mình 1, 2 đọc один, два (giống đực); trước тысяча (giống cái) đổi thành одна, две. Phiên Latin không ghi trọng âm.
Tiếng Thái
Phiên âm RTGS (hệ chính thức của Thái, không ghi thanh điệu). 1 ở hàng đơn vị sau chữ số khác đọc เอ็ด (et); 20 là ยี่สิบ.
Tiếng Ý
Viết liền tới hàng nghìn; chục + uno/otto bỏ nguyên âm (ventuno, ventotto); tận cùng -tre có dấu (ventitré). 1000 mille, từ 2000 mila.
Số và năm hay tra
Luật đọc từng tiếng
Tiếng Việt
Nhóm ba chữ số theo nghìn, triệu, tỷ. Hàng chục bằng 0 thì nói "linh" (101 một trăm linh một); khối đứng sau khối lớn hơn đọc đủ "không trăm" (1.005 một nghìn không trăm linh năm). Sau mươi: 1 thành "mốt", 4 thường thành "tư", 5 thành "lăm" (cả sau mười: mười lăm).
Tiếng Anh
Nhóm ba chữ số theo thousand, million, billion; 21–99 nối gạch (twenty-one). Trang ghi kiểu Mỹ; kiểu Anh thêm "and" (one hundred and one). Năm tách đôi: 1999 nineteen ninety-nine, 2026 twenty twenty-six; 2000–2009 nói two thousand (one…); 1905 nineteen oh five.
Tiếng Trung
Nhóm bốn chữ số theo 万 (vạn) và 亿 (trăm triệu). Số 0 ở giữa đọc một chữ 零 dù có mấy số 0 liền; 0 ở cuối bỏ. Số mở đầu bằng 10–19 nói 十, 十一 (không nói 一十); ở giữa số thì đủ 一十 (一百一十). Số 2 trước 千, 万, 亿 và 百 đứng đầu dùng 两; hàng chục, hàng đơn vị dùng 二. Năm đọc từng chữ số: 二〇二六年.
Tiếng Nhật
Nhóm bốn chữ số theo 万 (man) và 億 (oku). 10, 100, 1000 không cần "một" (十 じゅう, 百 ひゃく, 千 せん) nhưng 10.000 là 一万 いちまん. Đếm thường đọc 4 よん, 7 なな, 9 きゅう. Biến âm: 300 さんびゃく, 600 ろっぴゃく, 800 はっぴゃく, 3000 さんぜん, 8000 はっせん. Năm đọc như số + 年 (ねん), riêng hàng đơn vị 4 thành よねん. Tháng 4, 7, 9 là しがつ, しちがつ, くがつ; ngày 1–10, 14, 20, 24 có tên riêng (ついたち, はつか…).
Tiếng Hàn
Hai bộ số. Số Hán Hàn (일, 이, 삼…) dùng cho tiền, năm, tháng, ngày, số điện thoại; nhóm bốn chữ số theo 만 và 억, viết cách sau mỗi đơn vị (백이십삼만 사천오백육십칠). 10.000 là 만, không nói 일만; 100.000.000 là 일억. Số thuần Hàn (하나, 둘, 셋…) dùng để đếm người, vật, tuổi, chỉ tới 99; trước danh từ đếm, 1–4 và 20 rút gọn (한 개, 두 명, 스무 살). Tháng 6 là 유월, tháng 10 là 시월. Romaja trên trang ghi theo cách đọc liền (십육 → simnyuk).
Tiếng Pháp
70 = soixante-dix (60+10), 80 = quatre-vingts (4×20), 90 = quatre-vingt-dix. 21, 31… 61 và 71 có "et" (vingt et un, soixante et onze), 81 và 91 thì không. Cent và vingt (trong quatre-vingts) thêm s khi được nhân và đứng cuối (deux cents) nhưng bỏ s nếu theo sau là số khác hoặc "mille" (deux cent mille). Mille không bao giờ thêm s. Trang viết chính tả truyền thống; chính tả 1990 nối gạch mọi thành phần (deux-cent-vingt-et-un).
Tiếng Đức
Hàng đơn vị đọc trước hàng chục, nối bằng "und": 21 einundzwanzig. Dưới một triệu viết liền thành một từ; Million, Milliarde là danh từ, viết hoa và tách riêng. 1 đứng cuối là "eins" (hunderteins), đứng trước là "ein". Năm 1100–1999 đọc theo trăm: 1999 neunzehnhundertneunundneunzig.
Tiếng Nga
Danh từ sau số đổi dạng theo chữ số cuối: 1 тысяча, 2–4 тысячи, 5–20 тысяч (11–14 luôn тысяч). Тысяча là giống cái nên 1, 2 đứng trước nó thành одна, две; đứng một mình hay trước миллион vẫn là один, два. Năm đọc bằng số thứ tự: 2026 — две тысячи двадцать шестой год; trong ngày tháng thì ở cách 2 (… шестого года).
Tiếng Thái
Mỗi hàng có tên riêng tới trăm nghìn: สิบ (10), ร้อย (100), พัน (1.000), หมื่น (10.000), แสน (100.000), rồi ล้าน (triệu) lặp lại cho số lớn hơn. 1 ở hàng đơn vị sau chữ số khác là เอ็ด (11 สิบเอ็ด, 21 ยี่สิบเอ็ด); 2 ở hàng chục là ยี่ (20 ยี่สิบ); 10 chỉ nói สิบ. Năm trong giấy tờ Thái tính theo Phật lịch = dương lịch + 543.
Tiếng Ý
Viết liền tới hàng nghìn (duemilaventisei); milione, miliardo tách riêng. Chục + uno hoặc otto bỏ nguyên âm cuối của chục (ventuno, ventotto, trentuno); số tận cùng bằng tre có dấu (ventitré, centotré). 1000 là mille, từ 2000 dùng mila (duemila).
Mọi kết quả tính bằng luật viết tay cho từng tiếng, không qua mô hình sinh chữ: cùng một số luôn ra cùng một cách đọc. Nghe đọc có cho tiếng Trung, Nhật, Hàn khi chuỗi ngắn (số quá dài thì chưa có nút nghe).